Yıllardır dost meclislerinde, Muhabbet bağı yeşersin diye ömrümüzü hasretmişken, "O" halkaya dahil olanların insani zaaflarını seyrettik.
Kimi şirin görünmek için maskeler taktı,
kimi kendini süsleyip yapay imajların arkasına saklandı. Kimileri iyilikseverlik hırkasına büründü,
kimileri ise derin ve sessiz görünerek bilgelik rolü oynadı.
Onlar farkında değildi belki ama tasavvuf felsefesinde buna RİYA yani özü başka, sözü başka olma hali denir. İkiyüzlülük, insanın aynadaki kendi hakikatinden kaçıp, başkalarının gözünde bir put yaratma çabasıdır.
Nice insanlar gördüm üzerinde elbise yok, nice elbiseler gördüm içinde insan yok diyen Mevlânâ ne güzel bu durumu dillendirmiş..
Tasavvuf yolu, iddia yolu değil, nefsi eritme yoludur.
Dost meclisine kendini süsleyerek, bir kimlikle gelen kişi, meclise kibrini de taşımış olur. Halbuki o kapıdan içeri ancak HİÇLİK hırkasını giyenler hakiki manada girebilir.
Bizim o meclislerde sessizce seyrettiğimiz bu oyunlar, aslında insan nefsinin beğenilme ve takdir edilme arzusunun acınası birer tezahürüdür.
Onlar insanları kandırdıklarını sanırken, aslında kendi kalplerinin karardığını fark edemeyen gafillerdir. Çünkü hakiki MUHABBET makamdan, rütbeden, sessizlik rolünden veya sahte iyilik maskelerinden arındığında başlar.
Kulun insanlara şirin görünmeye çalışırken, kendisini her AN izleyen Yaratıcı’sını hesaba katmaması çok acıdır. En büyük hüsran vitrinini kul için süsleyip, sarayını Sultan’dan esirgeyenindir.
İnsanlara iyilik maskesiyle alkışlanacak bir çehre sunarken, şah damarından daha yakın olan Mutlak Şahit’e karşı kalbini ve amellerini karartan kimseden daha bedbahtı yoktur.
Kaf Suresi 16. ayete atıfta bulunan "şah damarından yakınlık" ifadesi, Allah’ın insana olan zamansız ve mekansız yakınlığını anlatır.
İnsan, kendisinden bile gizleyemediği sırları, sanki Allah’tan gizleyebilecekmiş gibi gaflete düşer. Yakın olanı uzak görmek, kalbi bir körlüktür.
İnsanların alkışına, beğenisine ve takdirine odaklanan kişi, dış dünyaya "kusursuz bir benlik" pazarlar. Ancak bu bir göz boyamadır. İki yüzlülük, ruhu içeriden çürüten bir hastalıktır.
En büyük helak, insanın kendi kendini kandırması ve yaratılış gayesinden tamamen uzaklaşarak "başkalarının gözündeki sahte cennette" yaşarken, "kendi içindeki cehennemi" beslemesidir.
"Ziyandadır o kul ki, halka ibadetini ve zarafetini izhar eder de, özünün özü olan, ona şah damarından üfleyen Rabbine hürmetsizliği layık görür. Bakışını faniye çevirip Baki olanı unutan, nihayetinde kendi sahte dindarlığının enkazı altında kalır."
İnsanın en büyük trajedisi, başkalarının alkışlayacağı bir kimlik inşa etmeye ömrünü adarken, kendi iç dünyasında sessizce büyüyen çürümeyi fark edememesidir. Oysa insan, kendisine nefesinden ve bilincinden daha yakın olan ilahi hakikatin huzurunda en karanlık yüzünü saklayamaz. Buna rağmen yabancı gözlerden takdir beklemek, ruhun kendi özüne yabancılaşması, insanın varoluşunu ANLAM'dan, Hakikatten ve İÇ'sel bütünlüğünden mahrum bırakmasıdır.
Bu, yalnızca bir ahlaki düşüş değil, aynı zamanda insanın kendi ruhunda ilan ettiği derin bir iflastır.
Amellerin hakikatteki değeri, onların hangi el için değil, hangi kalp için yapıldığında saklıdır. Zira Hakk katında görünen suret değil, taşınan niyet tartılır.
İnsan bazen dışını ibadetle, edep ile ve güzel sözlerle süslerken, İÇ Alemi gaflet, riya ve dünya sevgisiyledir. İşte bu hâl, vitrinini ışıklarla bezeyip arka odasını karanlığa gömen tüccarın hâline benzer. Dışarıdan mamur görünen, içeride ise harap bir yıkıntı.
Tasavvuf ehli der ki, “Kalp temiz olmadıkça amel kemale ermez.”
Çünkü amel bedenin diliyse, niyet ruhun nefesidir. Ruhsuz beden nasıl cansız ise, ihlâssız amel de Hakk nazarında kuru bir gölgeden ibarettir.
İnsan, halkın övgüsüne erişmek için değil, Hakk’ın rızasına yaklaşmak için yaşamalıdır. Zira insanların alkışı geçicidir, fakat Allah’ın nazarı ebedîdir.
Asıl ziynet, yüzü süsleyen değil, kalbi nurlandırandır.
Asıl kurtuluş da insanların gözünde büyük görünmekte değil, Rabb’in huzurunda samimi kul olabilmektedir. Çünkü nice gösterişli secdeler vardır ki göğe yükselmez, nice sessiz gözyaşları vardır ki Arş’a ulaşır.
Öyleyse insan, önce kalbinin kapısını temizlemeli, niyetini riya pasından arındırmalıdır. Çünkü Hakk yolunda en büyük aldanış, kendini salih zannedip kalbini ihmal etmektir ve en büyük hakikat şudur, Allah, amelin çokluğuna değil, kalpteki ihlâsın derinliğine bakar.
Gönül gözü açık olanı, sahte maskeler aldatamaz.
Biz o meclislerde sadece birer şahit ve hileleri gösteren birer ayna olduk.
Karşımızdakinin ikiyüzlülüğünü görüp de Muhabbeti kesmeden sabrettik..
Başkalarının düştüğü o sahtelik kuyusuna bakıp, kendi nefsimizin temizliğine şükrettik..
Unutmayalım ki, insan suretiyle değil, siretiyle yani ahlakı ve özüyle insandır. Vitrini süslü ama içi boş olanların Muhabbeti saman alevi gibidir, gelir geçer. Bize düşen, her şeye rağmen o meclislerde "Göründüğü gibi olan ya da olduğu gibi görünen" saf gönülleri aramaya devam etmektir.