İnsan, evrenin en karmaşık düğüm noktası, iki sonsuzluğun kesiştiği o dar geçittir. Bir yanıyla toprağa, genetiğe ve hayvaniyete bağlı beşeri bir yapı, diğer yanıyla zaman ve mekan kayıtlarını zorlayan, ALLAH ismiyle işaret edilen mutlak hakikatin yeryüzündeki yansıması olan HALİFE'dir. Bu çift yönlü doğayı anlamak, sadece dini bir çaba değil, aynı zamanda beynimizin nasıl bir "işletim sistemi" ile çalıştığını çözme sanatıdır.
Modern nörobilim penceresinden baktığımızda, beşer tarafımız devasa bir veritabanıdır. Beyin, doğumdan itibaren hayatta kalma güdüsüyle, amigdala odaklı olarak çevresini tarar, verileri depolar ve BENLİK dediğimiz o kısıtlı hayalleri inşa eder.
Tasavvuftaki NEFS kavramı, bugün nörobilimde Varsayılan Mod Şebekesi olarak karşılık bulur. Bu sistem, bizi geçmişin pişmanlıkları ve geleceğin kaygılarıyla sınırlayarak, hakikati bir ekranın arkasından, yani sadece beşeri duyuların izin verdiği ölçüde izlememize neden olur. Ancak insan, sadece bu biyolojik donanımdan ibaret değildir.
Tasavvufun HALİFE olarak tanımladığı ÖZ, beynin bu kısıtlı veri işleme kapasitesini aşan, ALLAH ismiyle işaret edilen mananın açığa çıkma potansiyelidir. Bu, işletim sisteminin güncellenmesi değil, bizzat sistemin içindeki "gözlemcinin" fark edilmesidir. Nöroplastisite sayesinde beyin, yüksek frekanslı idrak kanallarını açabilir, beşerin "yerel" bilincinden, hakikatin "evrensel" bilincine hicret edebilir. Göklerin ve yerin genişliği kadar olan o tecelli, aslında senin kalbindeki (beyin özündeki) o tek bir noktaya sığdırılmıştır. Gerçek uyanış, beşeri donanımı reddetmek değil, onu hakikatin hizmetinde bir araç olarak kullanabilmektir.
Biyolojik bilgisayarımız olan BEYİN, ilahi manaların yeryüzünde bir fiile, bir ahlaka ve bir keşfe dönüşmesi için tasarlanmış en mükemmel arayüzdür. Bir önceki yazımda beşer'in sadece biyolojik bir varlık olduğunu, yiyen, içen ve alışkanlıklarını sürdüren kişiyi temsil ettiğinden, İnsan'ın ise bu biyolojik kabuğun ötesine geçip vicdanıyla, merhameti ve ÖZ farkındalığıyla kemale ermiş bir varlık olduğundan bahsetmiştim. Öncelikle İnsan beşeri veritabanlı bir varlık, daha doğrusu, genetik kodlarla, toplumsal öğretiler ve hayatta kalma güdüleriyle yüklü bir biyolojik mekanizmadır. Ancak bu donanımlı yaşam, sadece bir kılıftır.
Kur’ân ve Resûl’ün gelişi, bu veritabanına yeni bilgi eklemek için değil, veritabanının derinlerinde gömülü olan HALİFE vasfını, yani Allah’ın isim ve sıfatlarının beyinde açığa çıkışını hatırlatmak içindir.
Bu kavramlar, dışarıdan bir bilgi gelmesinden ziyade, bilincin derinliklerinden (hakikatten) yüzeye (beyne) doğru bir "iniş" ve "ortaya çıkış" sürecini temsil eder.
Beyin İşletim Sistemi ve Hatırlama,
egonun (benliğin) aradan çekilmesiyle hakikatin tecelli etmesini anlatır. Dinî öneriler ve salih ameller, aslında beyni bu yeni (aslında ezeli olan) kimliğe uyumlama egzersizleridir.
Beyin, "ben bu bedenim" diyen bir işletim sisteminden, "ben Allah’ın yeryüzündeki halifesiyim" diyen bir üst sisteme geçer.
Sizin Rabbiniz değil miyim.? hitabı, zamansal bir geçmişte değil, varlığın her anında bilincin derinliklerinde yankılanan bir sorudur. Bu soruyu dikkate almak, biyolojik bedenin taleplerinden sıyrılıp, ruhun/bilincin aslına rücu etmesidir.
İnsanın bu hakikati fark etmesi, ibadet etmesi veya ALLAH ismiyle işaret edilen yönünü keşfetmesi Allah’a bir şey katmaz. Çünkü O, Ganiyy’dir (hiçbir şeye muhtaç değildir). Tüm bu hatırlatma süreci, Allah için değil, insanın ölümlü bir beşer rüyasından kurtulup, ebedi olan hakikatini yaşaması içindir. Yani din ve teklifler, Allah’ın insana bir "borçlandırması" değil, insanın kendi sonsuzluğunu keşfetmesi için sunulmuş birer ikramdır.
Kısaca Siz, bir beden taşıyan bir ruh değil, bir süreliğine BEŞER kıyafetine bürünmüş, Allah’ın isimlerini açığa çıkarmakla görevli bir bilinçsiniz. Beyin, bu muazzam potansiyelin açığa çıktığı bir laboratuvardır.
Eğer "ben Allah’a iman ettim" diyorsanız, bu sadece bir kelime değil, ben ölümlü bir et-kemik yığını değilim, ben sıradan bir madde değilim, çok daha değerli ve anlamlı bir bütünün parçasıyım diyerek kendine ve hayata bambaşka bir gözle bakmaktır.. Bu söz, biyolojik sınırların ötesine geçip sonsuzluğa eklemlenme iradesidir. Ancak bu büyük iddia, eyleme dökülmediği sürece sadece bir temenni olarak kalır. Salih ameller ise bu yeni kimliğin "beyin işletim sistemine" kalıcı olarak yerleşmesini sağlayan kod yazımlarıdır. Her erdemli davranış, her bilinçli tercih, ruhsal donanımınızı beşerî kısıtlamalardan arındırır.
Bu perspektifle bakıldığında gerçek kulluk, zihindeki korku, endişe ve egonun yarattığı beşeri hataları fark etmek ve bu sistemi Halife vasfıyla yeniden programlamaktır.
Kendi iç dünyanızın yöneticisi olduğunuzda, sadece bir canlı değil, ilahi bir emanetin yeryüzündeki yansıması haline gelirsiniz.
Şimdi sorman gereken soru şu olmalıdır..?
Bugün işletim sistemime hangi yeni kodu yazacağım.?sorusudur..